Na het verlies van hun zoon Xander (28) veranderde het leven van Roel en Lammy Vogelzang van de ene op de andere dag. Toch ging het werk op de boerderij in het Drentse Hijken door. Hun melkveebedrijf werd biologisch, de minicamping stond de hele zomer vol en er kwam een andere trekker. Anderhalf jaar later vertellen ze hoe zij als gezin én als ondernemers hun weg zoeken in een leven waarin verdriet en dagelijks werk naast elkaar bestaan.
Op 6 maart 2025 veranderde het leven van Roel (61) en Lammy (59) in één klap. Hun zoon Xander kwam op 28-jarige leeftijd om het leven bij een verkeersongeval op de N36 bij Ommen.
Als Lammy over haar zoon vertelt, schieten direct tranen in haar ogen. Ze verontschuldigt zich even. “Xander zou binnenkort jarig zijn.’’ Het verdriet kan soms ineens binnenkomen. Een verjaardag, een liedje, een jas, of een plek op het erf. Een klein moment en Xander is weer dichtbij.
Roel en Lammy vertellen graag over hun zoon. Over hun zoon die opgroeide op hun melkveebedrijf, met een oudere zus en een jongere broer. Over zijn werklust, zijn liefde voor mooie auto’s, machines en de plannen die hij nog had.
Maar ze willen ook vertellen over het leven daarna. Hoe je als gezin verder gaat als je kind er niet meer is. En hoe je ondertussen een bedrijf draaiende houdt. “We proberen gewoon verder te gaan,” zegt Roel.
Xander was altijd aan het werk
Xander was een echte boerenzoon. School lag hem minder, praktisch werk des te meer. Na zijn Mbo-opleiding veehouderij in Meppel ging hij aan het werk bij boeren in de buurt. Samen met een vriend trok hij vervolgens naar Nieuw-Zeeland, waar hij bij een loonbedrijf werkte. Het avontuur beviel hem, maar hij ontdekte daar ook dat hij het bedrijf van zijn ouders niet wilde overnemen.
Terug in Nederland ging hij als ZZP’er aan de slag in de agrarische sector. Hij pakte van alles aan: grondwerk, melken, het plaatsen van borstels in melkstallen onder andere in Duitsland en het draaiende houden van een biovergister in Witteveen.
Xander werkte hard. Vaak zes of zeven dagen per week. Maar hij was ook gewoon de zoon die ’s avonds weer aan de keukentafel zat. Die op het erf even hielp, meedacht of een klus oppakte. “Dat zijn echt dingen die je mist,” zegt Roel. ”We hebben nu plannen voor een nieuwe stal. Wat had ik dat graag met hem gedaan.”
Xander was volgens zijn moeder een nuchtere, sociale jongen. Hij hield van machines en auto’s. Zijn pick-up was zijn trots. “Hij had veel vrienden en had plannen voor de toekomst met zijn vriendin,’’ vertelt Lammy.
Het bedrijf moest door
Die bewuste ochtend stond om 5.45 uur de politie aan de deur. Dat moment staat in hun geheugen gegrift. ‘’We waren compleet verslagen,’’ zegt Lammy. Toch moest er direct van alles gebeuren. De andere kinderen moesten worden bereikt, familie ingelicht en de koeien moesten worden gemolken.
Eén telefoontje naar de buurman was voldoende. Hij kwam wel vaker op de boerderij en nam de dagelijkse werkzaamheden over. De familie kwam naar Hijken en verzamelde zich rond de keukentafel. “Er was zoveel te regelen en er waren zoveel vragen,’’ vertelt Lammy als ze terugdenkt aan dat moment. ‘’We zaten hier de hele dag met de familie. Elk telefoontje zette ik op de luidspreker, zodat iedereen het kon horen en ik niet alles hoefde te herhalen,’’ gaat ze verder.
De eerste dagen werd het dagelijkse werk voor hen gedaan. “Ik ben geloof ik een keer de kalfjes wezen voeren. Dat gaf me een soort van houvast en even alleen op jezelf zijn,’’ merkt Lammy op.
De rest van de tijd waren ze samen met hun gezin en Xanders vrienden bezig om een waardig afscheid te regelen.
Xander is nog 1 dag thuis geweest voor zijn uitvaart. Hij stond onder de overkapping op onze camping, de plek waar hij ook vaak zijn verjaardag vierde met vrienden. ‘’Op die zaterdag hebben zo’n 400 mensen afscheid van hem genomen. Daarna reed zijn broer Patrick hem met zijn eigen pick-up en aanhanger naar zijn laatste rustplaats in Eext. Een plek waar Xander zelf twee weken daarvoor nog had rondgelopen, een natuurbegraafplaats. “Hij was een echt buitenmens.’’
Durf elkaar aan te spreken
Na het afscheid pakten Roel en Lammy langzaam het dagelijks leven weer op. Voor hen waren twee dingen belangrijk: de tijd nemen en doen wat goed voelde.
Roel richtte zich weer op de melkkoeien en Lammy pakte het werk op de mini-camping weer op. Niet omdat het verdriet voorbij was, maar omdat het gewone leven ook houvast gaf.
Met veel campinggasten hadden ze in de loop van de tijd een goede band opgebouwd. Daardoor voelde het vertrouwd om over Xander te praten, hun verhaal te delen en het gemis te benoemen.
Tegelijkertijd ervaren Roel en Lammy dat anderen niet wisten hoe ze met hun verdriet moesten omgaan. Wat zeg je tegen ouders die hun kind hebben verloren? Vraag je hoe het gaat? Begin je over Xander? Of laat je het onderwerp juist rusten?
“Als ik zelf het initiatief neem, gaat het beter om erover te praten,’’ zegt Roel. “Maar het hoeft niet altijd over Xander te gaan,” vult Lammy aan.
Zij merkten dat het fijn was wanneer mensen Xanders naam gewoon durfden te noemen. “ Benoem het gewoon. Maar het is ook goed om het er soms even niet over te hebben. Een hand op de schouder kan soms al voldoende zijn.”
Roel vond ook herkenning bij mensen die hetzelfde hadden meegemaakt. Een campinggast, een vertegenwoordiger of een collega met vergelijkbaar gemis. “Aan een half woord hadden we dan soms voldoende.”
Een paar werkschoenen en een citroenvlinder
Op de boerderij zijn de sporen van Xander overal. Tijdens het opruimen van de deel een paar weken geleden kwamen Roel en Lammy zijn laatste werkschoenen tegen. Die konden ook wel weg. Maar ’s avonds zat Roel op de bank. Het voelde niet goed. Hij haalde de schoenen weer uit de container. Een laatste tastbare herinnering. Nu staan ze bij de achterdeur, onder een vlinderstruik. Een spontaan ontstaan herdenkingshoekje bij de achterdeur.
Zo komt Xander steeds weer voorbij. Een liedje op de radio. In een citroenvlinder die tijdens de koffie of maaltijd even door de tuin vliegt of tijdens het maaien even komt kijken hoe het gras is.
‘Je herkent hem iedere keer weer in iets.’
“Je herkent hem iedere keer weer in iets,” zegt Roel. Bij aankoop van een andere trekker was het de X in het type aanduiding. Soms doet het pijn en soms is het juist fijn. “Dan lijkt het echt dat het zo moet zijn.’’
Het leven gaat verder
Anderhalf jaar later staat het bedrijf niet stil. Het melkveebedrijf is biologisch geworden, de minicamping draaide gewoon door en nog steeds zijn er plannen voor een nieuwe stal.
Het leven gaat verder. Dat moet ook. “De ene dag gaat het beter dan de andere. Maar schaam je niet als het even niet gaat en laat gewoon je tranen vloeien ook waar anderen bij zijn.“Geef jezelf de tijd en neem de tijd,” zeggen Roel en Lammy. “Wij ontdekten gaandeweg dat er geen goede of foute manier is om hiermee om te gaan. Soms helpt praten, soms juist niet. Het ene moment is er ruimte voor verdriet, het andere moment voor het gewone leven.”
‘Geef je zelf de tijd en neem de tijd.’
En Xander? Die blijft onderdeel van het gezin. “In de verhalen, in rondvliegende citroenvlinder en in de dingen op de boerderij die aan hem doen denken. En…. in ons Hart.”