Boeren en tuinders werken hard en gepassioneerd. Toch is de druk vanuit de samenleving op de landbouw toegenomen. Een mening is snel gevormd. In deze zomerserie van TABOER zetten we daar iets tegenover: verhalen van boeren en tuinders over de trots die ze elke dag weer voelen. Zo ook voormalige varkenshouders Martin en Silvia Nikamp.
Eens een boer, altijd een boer. Vaak gaat dat op. Maar niet voor varkenshouders Martin en Silvia Nikamp uit Mariënheem (OV), die in 2008 met hun bedrijf stopten. Hoewel, voor de kinderen in hun huidige agrarische kinderopvang is het nog steeds ‘boer Martin’. Niet verwonderlijk, want op het erf waar de Nikamps zich twintig jaar lang in navolging van zijn ouders om de varkens bekommerden, is er nu een hele diverse veestapel aanwezig. ‘Welke dieren we hebben? Je kan beter vragen welke niet’, zegt de boer lachend. De opsomming die volgt lijkt oneindig. Van paarden en ezels tot schapen en geiten. Maar ook konijnen, schildpadden en zoogkoeien behoren tot de levende have. En, het kon haast niet anders: een paar varkentjes.
‘Ben je nog gelukkig?’
Het is al bijna twintig jaar geleden dat Silvia Nikamp haar man een cruciale vraag stelde. ‘Hij kon heel gepassioneerd aan mensen over zijn bedrijf en werk vertellen. Maar als ik hem in de schuur zag, miste ik die passie. Dus ik vroeg hem of hij nog wel gelukkig was.’ En toen gingen de radartjes draaien. Martin Nikamp besefte dat het roer om moest. ‘Het was een samenloop van omstandigheden. Ik miste de uitdaging en je bent ook heel de dag alleen. Het is best een eenzaam beroep. Ook kreeg ik knieklachten en de prijzen fluctueerden. Het was vaker slecht dan goed.’
Via een loopbaantraject werden Nikamps kwaliteiten vastgesteld op ‘zorgen voor mens en dier’. Die mix en een omscholingstraject resulteerde in agrarische kinderopvang ‘t Schoapie. Silvia Nikamp: ‘Veel mensen dachten dat ik de aanstichter van het stoppen was, maar we hebben het voor Martin gedaan. Ik had destijds een pedicurepraktijk aan huis en wilde dat hij ook gelukkig zou zijn.’
Martin Nikamp op zijn beurt: ‘Op de plek waar ik stopte, wilde ik iets nieuws ondernemen. Ik vind het mooi om de kinderen te betrekken bij de dieren.’ Zijn geduld om alles uit te leggen, wordt alom geprezen. ‘In de omgang met het personeel liep ik vast.’ Anders dan varkens, die zich met een schotje de goede richting op laten sturen, hebben medewerkers een mening die kan afwijken van wat de werkgever wil. ‘Dan moet je gaan praten en motiveren waarom je iets wil’, zegt Silvia Nikamp. Een taak die zij graag op zich neemt, net als andere aansturing.
Met het verdwijnen van de varkens, verdween niet de trots op en betrokkenheid bij de agrarische sector. ‘We wilden dieren blijven houden. Daar ligt onze kracht en dat willen we de kinderen bijbrengen. Het buitenleven, spelen, vies worden en dieren verzorgen. Hier zien ze dieren geboren worden, opgroeien, verzorgd worden en doodgaan’, vertelt Silvia Nikamp. Het boerenleven laten zien, deden de Nikamps al op het varkensbedrijf. ‘Een rondleiding deed de ogen openen. Mensen waren verwonderd hoe het er allemaal uitzag. Het is goed dat je als agrariër vertelt waar jouw passie ligt en waarom je dingen doet.’
Foto: Menno Dijkstra