TABOER maakt mentale zorgen in de agrarische sector bespreekbaar. Want praten over wat er écht speelt op het erf is niet altijd vanzelfsprekend. In deze blog laat Esther zien hoe ingewikkeld dat kan zijn – en waarom het toch zo belangrijk is. Met dit fictieve familieverhaal wil TABOER laten zien dat je er niet alleen voor staat.
Het erf is stil als Marije ’s ochtends de gordijnen openschuift. In de verte loeit een koe. Voor wie hier niet woont, lijkt het idyllisch: ruimte, rust, het ritme van de seizoenen. Voor Marije is het vooral thuis. En tegelijk ook werk. Familie. Geschiedenis.
Ze schenkt koffie in en kijkt naar buiten, waar haar man Henk richting de stal loopt. Ze zijn vijftien jaar samen, waarvan twaalf op deze boerderij. Toen ze elkaar leerden kennen, had ze geen idee hoe het boerenleven zou ingrijpen in hun relatie. “Ik wist wel dat hij boer was,” zegt ze later. “Maar ik wist niet dat het bedrijf zó verweven was met alles.”
Marije groeide op als dochter van twee leerkrachten. Toen ze Henk ontmoette, was hij al duidelijk: hij wilde het bedrijf van zijn ouders overnemen. “Ik dacht toen: prima, we zien wel.” Wat ze toen nog niet kon overzien, was dat ze niet alleen met Henk trouwde, maar ook met het bedrijf. Werk en privé lopen hier naadloos in elkaar over.
Henk is de oudste zoon. Zijn vader Jan runde het melkveebedrijf veertig jaar, moeder Els deed ‘alles eromheen’. Officieel zijn Jan en Els een paar jaar geleden teruggetreden, maar in de praktijk zijn ze er elke dag. “Ze wonen naast ons,” zegt Henk. “Dat is handig, toch? Ze passen op de kinderen, helpen mee.” Marije knikt, maar haar blik verraadt dat het niet altijd zo simpel is.
Met de beste bedoelingen
Het begon klein. Ongevraagd advies over de opvoeding. Opmerkingen over het huishouden. Marije slikte het in. Ze wilde geen ruzie. Maar na jaren begon het te wringen. “Ik voelde me soms te gast,” zegt ze. “Op mijn eigen erf.” Henk zag het lange tijd niet. Voor hem was dit normaal. Hij was hier opgegroeid, met ouders die altijd aanwezig waren. “Ik dacht: ze bedoelen het goed,” zegt hij.
‘Ik voel met soms te gast op mijn eigen erg’
Het keerpunt kwam toen Marije op een avond zei: “Ik voel me soms een indringer in jullie boerenleven.” Die zin bleef hangen. Voor Henk was het confronterend. Want hoe kies je tussen je partner en je ouders? Het bedrijf is al generaties in de familie. Loyaliteit zit diep.
Die spanning bleef niet zonder gevolgen. Henk werkte lange dagen, Marije voelde zich alleen. Gesprekken eindigden vaak met: “Het kan nu eenmaal niet anders.” Totdat ze vastliepen. Een gesprek met een buitenstaander – eerst met TABOER en vervolgens met een agrarische coach – bracht ruimte. Niet meteen oplossingen, maar wel woorden voor wat er onderhuids speelde.
”Wat ik daar leerde, is dat loyaliteit niet betekent dat je jezelf moet wegcijferen,” zegt Henk. “En ook niet dat je partner dat moet doen.” Ze begonnen afspraken te maken. Over tijd voor elkaar. Over grenzen richting ouders. Over hoe ze beslissingen nemen: eerst samen, dan pas met de familie. Het ging niet vanzelf. “Mijn ouders moesten ook wennen,” zegt Henk. “Zij deden alles vanuit betrokkenheid. Maar betrokkenheid kan ook te veel worden.” Jan, Henk’s vader, draait zijn pet in zijn handen als hij hierover vertelt. “Je denkt dat je helpt,” zegt hij. “Ik snap nu beter dat wij soms te dichtbij stonden.”
Wat dit familieverhaal laat zien, is hoe complex het leven op een agrarisch familiebedrijf kan zijn. Liefde en werk lopen door elkaar. Verwachtingen worden zelden uitgesproken, maar wel gevoeld. Marije en Henk zijn daarin geen uitzondering. In de ervaringsverhalen, podcasts, webinars en trainingen van TABOER horen we deze verhalen in allerlei varianten terug. Wat steeds terugkomt is het belang van communicatie. Niet één keer, maar voortdurend. Verwachtingen uitspreken. Irritaties benoemen voordat ze verharden. Erkennen dat ieders perspectief anders is.
“Ik dacht dat Henk wel wist hoe ik me voelde. Maar dat wist hij niet. En ik wist niet hoe zwaar die loyaliteit voor hem voelde,” blikt Marije terug. Het is niet zo dat alles nu perfect is. Het bedrijf vraagt nog steeds veel. De ouders zijn nog steeds betrokken. Maar er is meer bewustzijn. “Het verschil is,” zegt Marije, “dat we nu samen kiezen. En dat voelt als partnerschap.” Voor Henk betekent dat soms nee zeggen tegen zijn vader. Voor Marije betekent het begrip hebben voor de geschiedenis van het bedrijf. “We bewegen naar elkaar toe,” zegt ze. “Dat is misschien wel de kern.”
Download hier de blog in het ledenmagazine>>
Zit jij ook in zo’n situatie en kun je wel wat steun gebruiken?
Praten helpt. TABOER staat klaar voor boeren, tuinders en hun gezinnen die te maken hebben met persoonlijke, relationele of mentale vragen.
Loopt het niet lekker op het erf of binnen de familie? Je hoeft er niet alleen doorheen. De medewerkers van TABOER praten jouw taal en bieden een luisterend oor en denken met je mee richting passende hulp.